Centrum Medyczne

Grillowanie a Tarczyca: Jak Cieszyć się Smakiem Lata Bez Ryzyka dla Zdrowia

Lato zbliża się wielkimi krokami a wraz z nim sezon grillowy, który dla wielu z nas jest czasem spotkań, relaksu i posiłków na świeżym powietrzu. Grillowanie to nie tylko doskonały sposób spędzania czasu ale także okazja, aby eksperymentować i wypróbować nowe przepisy, które mogą wspierać nasze zdrowie.

Dla osób zmagających się z chorobami tarczycy niektóre dania z grilla mogą stanowić wyzwanie. Osoby te powinny zwracać szczególną uwagę na to, co znajdzie się na ich talerzach. Jak grillować zdrowo, aby nie zaburzyć działania tarczycy? Co jest ważne w diecie w chorobie Hashimoto? Jakie produkty spożywcze wybrać?

W tym artykule znajdziesz porady, jak grillowanie może stać się Twoim sprzymierzeńcem w leczeniu chorób tarczycy. Dowiesz się jakie korzyści zdrowotne niosą ze sobą odpowiednio dobrane produkty. Poznasz też techniki grillowania, które minimalizują ryzyko niekorzystnego wpływu na układ hormonalny.

Zapraszamy do lektury! Sprawdź jak grillować smacznie, zdrowo i bez obaw!

Rola tarczycy w organizmie

Tarczyca to niewielki gruczoł znajdujący się w przedniej części szyi, mający kształt motyla. Mimo swoich skromnych rozmiarów odgrywa niezwykle ważną rolę w naszym organizmie – jest głównym regulatorem metabolizmu! To dzięki hormonom produkowanym przez tarczycę, takim jak tyroksyna (T4) i trójjodotyronina (T3), nasze ciało prawidłowo wykorzystuje energię, reguluje temperaturę oraz kontroluje gospodarkę wapniowo-fosforanową. Hormony te wpływają także na prawidłową pracę układu nerwowego i serca czy dobry stan kości. Nieprawidłowa ilość hormonów tarczycowych oddziałuje negatywnie na cały metabolizm, czynności wielu narządów, masę ciała a przez to na ogólne samopoczucie.

Niestety, tarczyca może jest podatna na różne czynniki, które zakłócają jej funkcjonowanie.

Poniżej przedstawiamy kilka najczęściej występujących chorób tarczycy. Są to:

  • Niedoczynność tarczycy – stan, w którym tarczyca nie produkuje wystarczającej ilości hormonów. Objawy mogą obejmować zmęczenie, przyrost masy ciała, uczucie zimna czy problemy z koncentracją. Choroba Hashimoto jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy. To autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, w którym układ immunologiczny uszkadza własne komórki.
  • Nadczynność tarczycy – w tym schorzeniu tarczyca produkuje zbyt wiele hormonów. Może to prowadzić do utraty wagi, niepokoju, bezsenności, nadmiernego pocenia się, czy przyspieszonego bicia serca i arytmii. Choroba Gravesa-Basedowa jest główną przyczyną nadczynności tarczycy. To także choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy stymuluje tarczycę do niekontrolowanej nadmiernej produkcji hormonów.
  • Wole tarczycowe – to każde powiększenie tarczycy, które może występować zarówno w niedoczynności, jak i nadczynności tarczycy. Często związane jest z niedoborem jodu.
  • Guzki tarczycy – ogniskowe zmiany w tarczycy. Mogą mieć charakter zarówno łagodny jak i złośliwe. Zawsze wymagają dokładnej diagnostyki, a czasem interwencji chirurgicznej.

Zdrowy talerz w chorobach tarczycy

Chcesz zadbać o swoją tarczycę jednocześnie nie rezygnując z letniego grillowania?

Poniżej podajemy listę kluczowych składników odżywczych, które mają szczególne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy oraz przykłady produktów, w których występują. Dobraliśmy je tak, aby idealnie pasowały do letniego grillowania!

Składniki odżywcze niezbędne przy niedoczynności tarczycy to:

  • Jod – niezbędny do produkcji hormonów tarczycy, jego niedobory mogą prowadzić do powstania wola tarczycowego. Źródła: ryby morskie: mintaj, makrela, łosoś, sardynki czy flądra oraz owoce morza (można je grillować!)
  • Selen – mikroelement, który wspiera przemianę hormonu T4 w T3 oraz chroni tarczycę przed stresem oksydacyjnym. Źródłem są ryby, owoce morza (krewetki i małże), kurczak (najwięcej w wątróbce), oraz orzechy brazylijskie (jako dodatek do sałatek)
  • Cynk – pomaga w przemianie hormonu T4 w T3, a także wspiera układ odpornościowy. Źródła cynku dobre na grilla: steki z chudej wołowiny, mięso drobiowe, nasiona dyni oraz słonecznika

Przy nadczynności tarczycy na twoim talerzu powinny znaleźć się ponadto:

  • Witamina D – choć nie jest bezpośrednio związana z funkcjonowaniem tarczycy, jej niedobory są często obserwowane u osób z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy takimi jak choroba Hashimoto czy Gravesa-Basedowa. Źródłem witaminy D są tłuste ryby – łosoś, sardynki a także szparagi oraz produkty mleczne, np. żółty ser
  • Antyoksydanty – inaczej przeciwutleniacze, to związki chemiczne, których głównym zadaniem jest neutralizacja wolnych rodników tlenowych. Źródła: papryki, cukinie oraz inne warzywa, które są bogate w witaminę C i inne przeciwutleniacze
  • Kwasy omega-3 – wykazują właściwości przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, chronią przed chorobami serca, wzmacniają odporność, są niezbędne do prawidłowej pracy mózgu i procesu widzenia. Źródłem tych kwasów są: łosoś, makrela, śledzie, orzechy włoskie, soja, oleje roślinne

Jak grillowanie wpływa na wchłanianie składników mineralnych?

Grillowanie może być zdrową metodą przygotowywania posiłków, ponieważ często wymaga mniejszej ilości tłuszczu, a także pozwala na zachowanie większej ilości składników odżywczych w porównaniu do smażenia czy gotowania. Jednocześnie może mieć niekorzystny wpływ na wchłanianie niektórych składników mineralnych takich jak selen, magnez i potas. Są one ważne dla zdrowia ponieważ uczestniczą w produkcji hormonów tarczycy oraz wspierają ogólną równowagę hormonalną. Grillowanie na otwartym ogniu może prowadzić do częściowej utraty tych składników, jeżeli żywność jest nadmiernie przypalana lub pieczona zbyt długo. Aby zminimalizować utratę minerałów, należy stosować techniki grillowania, które pozwolą zachować większość składników odżywczych. Jakie to techniki? Sprawdź poniżej! Omówimy je przy okazji mięsa.

Czy grillowane mięso może szkodzić tarczycy?

Przypalone mięso i dym z grillowania zawierają związki zwane heterocyklicznymi aminami aromatycznymi (HAA) oraz węglowodory aromatyczne wielopierścieniowe (PAH), które mogą być szkodliwe dla zdrowia. Te substancje chemiczne są uznawane za potencjalnie rakotwórcze i mogą negatywnie wpływać na tarczycę, zakłócając jej funkcjonowanie oraz zwiększając stany zapalne.

Aby zminimalizować tworzenie się tych szkodliwych związków, unikaj nadmiernego przypalania mięsa oraz ogranicz czas grillowania. Możesz także użyć folii aluminiowej lub specjalnych mat do grillowania, które zabezpieczają mięso przed bezpośrednim kontaktem z otwartym ogniem oraz redukują ilość dymu, który przenika w żywność. Inne niskotłuszczowe metody, takie jak przedpieczenie mięsa w piekarniku przed jego grillowaniem, mogą również pomóc w ograniczeniu szkodliwych związków chemicznych tworzących się podczas jego przygotowywania na wolnym ogniu.

Włączenie do diety surowych lub lekko grillowanych warzyw i owoców może zrównoważyć potencjalne straty składników mineralnych spowodowane grillowaniem.

Jakie mięso wybrać na grilla?

Wybór zdrowych kiełbas jest szczególnie ważny, ponieważ to jeden z najchętniej spożywanych przez Polaków produktów z grilla. Pamiętaj! Kupując zwróć uwagę na skład –wybierz te kiełbasy, które zawierają wysoki procent mięsa (najlepiej ponad 80%). Dokonując wyboru sprawdź rodzaj mięsa – chude mięso pomoże Ci uniknąć nadmiernego spożycia tłuszczów nasyconych.

Decydując się na zakup unikaj kiełbas z długą listą składników! Zwłaszcza tych zawierających glutaminian sodu, nitraty czy fosforany ponieważ te substancje mogą przyczyniać się do powstawania i nasilania stanów zapalnych w chorobie Hashimoto.

Jeśli nie kiełbasa to…? Grillowana pierś z kurczaka! To lekka alternatywa dla kiełbasy i doskonały wybór dla osób dbających o zdrową tarczycę. Powód? Jest niskotłuszczowa i uznawana za jedno z najmniej kalorycznych mięs. Dodatkowo, wysoka zawartość białka wspiera regenerację i funkcjonowanie tarczycy, co ma zasadnicze znaczenie w regulacji hormonalnej.

A może ryba? Twoje źródło jodu na grillu!

Łosoś jest jednym z najzdrowszych wyborów dla osób dbających o prawidłowe funkcjonowanie tarczycy ze względu na wysoką zawartość jodu oraz kwasów tłuszczowych omega-3. Jod jest istotnym składnikiem w produkcji hormonów tarczycy, a kwasy tłuszczowe omega-3, mają właściwości przeciwzapalne. Ponadto, poprawiają wrażliwość komórek na hormony tarczycowe.

Dzięki dużej zawartości jodu, łosoś wspiera regulację poziomu hormonów tarczycowych i prawidłowe działanie naszego metabolizmu. Obecność kwasów omega 3 pomaga w łagodzeniu stanów zapalnych w niektórych chorobach tarczycy, takich jak Hashimoto.

Grillowanie łososia jest świetnym i zdrowym sposobem przygotowania, ponieważ minimalizuje ilość tłuszczów, co jest korzystne dla utrzymania prawidłowej masy ciała – bardzo znaczącego aspektu przy niedoczynności tarczycy. Przy grillowaniu ryby zachowują większość swoich wartości odżywczych, które mogą być tracone podczas innych metod przyrządzania, takich jak smażenie.

Warzywa z grilla podstawą zdrowego posiłku!

Grillowane warzywa są nie tylko smacznym, ale i zdrowym dodatkiem do każdego posiłku. Bogate w witaminy, minerały oraz błonnik, stanowią kluczowy element diety wspomagającej leczenie chorób tarczycy.

Warzywa takie jak papryka, cukinia czy szparagi dostarczają niezbędnych składników odżywczych, w tym witaminy A, C i E oraz mikroelementy, np. selen. Witaminy te są szczególnie ważne dla osób cierpiących na choroby autoimmunologiczne tarczycy, ponieważ wspomagają redukcję stanów zapalnych w organizmie. Dodatkowo wspierają funkcjonowanie tarczycy poprzez regulację produkcji hormonów T3 i T4 oraz ochronę przed stresem oksydacyjnym.

Przy grillowaniu warzyw istotne jest dodanie niewielkich ilości zdrowych tłuszczów, np. oliwy z oliwek. Oliwa nie tylko poprawia smak, ale również zwiększa absorpcję (wchłanianie i przyswajanie) witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Warzywa najlepiej grillować pokrojone w większe kawałki lub używać specjalnych koszyków grillowych, co zapobiega ich przypalaniu i zmniejsza utratę wartości odżywczych.

Bezpieczne Marynowanie - Jak To Robić?

Polacy uwielbiają marynaty! Marynowanie wzmacnia smak mięsa opiekanego na grillu i sprawia, że staje się ono miękkie, soczyste i aromatyczne. Osoby z chorobami tarczycy powinny jednak pamiętać, że gotowe marynaty dostępne w sklepach, mogą być niekorzystne dla zdrowia ze względu na wysoką zawartość sodu i konserwantów. 

Zdrowszą alternatywą jest przygotowanie własnej marynaty na bazie olejów, takich jak oliwa z oliwek, jogurtu lub kefiru i ulubionych przypraw. Domowa marynata własnej roboty nie tylko poprawi smak potraw, ale także dostarczy zdrowych tłuszczy roślinnych. Dodanie ziół i cytrusów zmniejszy tworzenie szkodliwych substancji podczas grillowania. Dodatkowo, przyprawy takie jak kurkuma czy rozmaryn wzbogacą marynatę o korzyści przeciwzapalne i przeciwutleniające.

Przygotowanie zdrowej marynaty nie musi być trudne!

Na przykład: marynata z oliwy z oliwek zmieszana z ketchupem, musztardą, z dodatkiem świeżo przeciśniętego przez praskę czosnku i świeżych ziół takich jak rozmaryn lub tymianek, w połączeniu z pieprzem lub papryką jest doskonała dla każdego rodzaju mięsa. Inną zdrową opcją jest marynata do kurczaka na bazie jogurtu naturalnego z dodatkiem świeżo wyciśniętego soku z cytryny, czosnku, pieprzu i świeżej kolendry lub kurkumy. Jogurt pomaga utrzymać mięso soczyste i delikatne, a zioła i kurkuma doda głębi smaku oraz właściwości zdrowotnych.

Jak prawidłowo zażywać leki na tarczycę?

Podczas urlopu i letniego grillowania nie zapominaj o prawidłowym zażywaniu leków!

Dla osób zmagających się z chorobami tarczycy, prawidłowe przyjmowanie leków jest równie ważne jak prawidłowa dieta! Zażywanie leków wpływa na utrzymanie równowagi hormonalnej!

Hormony tarczycy, często przepisywane w przypadku niedoczynności, oraz inne leki stosowane w leczeniu nadczynności, muszą być zażywane zgodnie z określonymi zaleceniami by były skuteczne i bezpieczne. Oto pięć wskazówek, które pomogą Ci zażywać leki prawidłowo:

  1. Przyjmuj lek na czczo: Lek na tarczycę, taki jak lewotyroksyna, będąca hormonem tarczycy stosowanym w niedoczynności, jest najskuteczniejsza gdy przyjmowana jest na czczo. Oznacza to, że najlepiej przyjmować lek na pusty żołądek. Zaleca się zażywanie preparatów lewotyroksyny na 30-60 minut przed pierwszym posiłkiem dnia lub co najmniej 3-4 godziny po ostatnim posiłku.
  2. Unikaj żywności ograniczającej wchłanianie leków: Niektóre pokarmy takie jak błonnik, wapń czy żelazo, mogą zakłócać wchłanianie lewotyroksyny. Ważne jest, aby unikać spożywania tych produktów (nabiał, siemię lniane) w posiłku po zażyciu leku lub przed lekiem (jeżeli lek zażywamy wieczorem). Zachowaj minimum 1-2 h odstępu między nabiałem a lekiem!
  3. Regularnie przyjmuj lek: Aby utrzymać stabilny poziom hormonów w organizmie, leki na tarczycę powinny być przyjmowane codziennie o tej samej porze. Systematyczne zażywanie leków pomaga utrzymać równowagę hormonalną i zwiększa skuteczność leczenia.
  4. Obserwuj i zgłaszaj zmiany stanu zdrowia: Wszelkie dodatkowe objawy lub skutki uboczne leczenia powinny być konsultowane z lekarzem, gdyż mogą wymagać dostosowania dawki leku lub zmiany w schemacie leczenia.
  5. Zachowaj ostrożność przy wielolekowości: Niektóre leki, takie jak stosowane przy nadkwasocie, leki przeciwzapalne czy antybiotyki mogą wpływać na wchłanianie leków na tarczycę. Zawsze informuj lekarza o wszystkich lekach, które zażywasz aby uniknąć interakcji.

Jeśli zapomnisz o zażyciu leku, pamiętaj, że nie powinieneś przyjmować podwójnej dawki w celu uzupełnienia dawki pominiętej. Następnego dnia po prostu przyjmij zwykłą pocję leku, zgodnie z zaleceniami.

Przestrzeganie tych zasad jest niezbędne, aby terapia hormonalna była jak najbardziej efektywna i aby zminimalizować ryzyko potencjalnych skutków ubocznych!

Podsumowanie

Zdrowe grillowanie nie wymaga rezygnacji ze smaku ani przyjemności z jedzenia. Dzięki świadomemu wyborowi produktów i technik przygotowania możesz cieszyć się grillowaniem dbając jednocześnie o zdrowie tarczycy.

Mamy nadzieję, że te porady pomogą Ci w przygotowaniu zdrowych i smacznych posiłków, które sprawią, że grillowanie będzie bezpieczne i przyjemne, niezależnie od stanu zdrowia.

Nie zapominaj o regularnych konsultacjach z lekarzem, które są niezbędne do monitorowania choroby i dostosowywania leczenia. Lekarz pomoże Ci również zrozumieć, jak najlepiej łączyć leczenie z codziennymi aktywnościami i dietą, w tym z bezpiecznym i zdrowym grillowaniem.

Potrzebujesz konsultacji lekarza i dietetyka? Czekamy na Ciebie!

W naszej przychodni znajdziesz wsparcie w chorobach tarczycy, zarówno w niedoczynności jak i nadczynności! Zapewniamy konsultacje z lekarzem POZ oraz endokrynologiem, specjalistyczne porady dietetyczne, badania USG oraz pomoc w dostosowywaniu leczenia i farmakoterapii.

Skorzystaj z dostępnego programu Opieki Koordynowanej Podstawowej Opieki Zdrowotnej, który pomogą Ci poprawić zdrowie Twojej tarczycy i cieszyć się życiem bez objawów choroby i ograniczeń!

Zachęcamy do kontaktu z naszym Centrum Medycznym Ujastek! Zadzwoń aby umówić się na konsultację! Dowiesz się więcej o tym, jak możemy Ci pomóc i zaopiekować się Tobą i Twoją tarczycą.

Program dla pacjenta jest bezpłatny, w całości finansowany przez NFZ.

Zadzwoń i sprawdź!

Centrum Medyczne Ujastek Rejestracja tel. 12 683 38 44
Koordynator Opieki POZ tel. 604 620 607

Opracowała: mgr piel. Paulina Obrzut

Szukaj

Strona używa plików cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookies w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies.

Skip to content